Sztuka bonsai wywodzi się z Chin, ale to właśnie z Japonią jest kojarzona. W VIII wieku n.e. Japończycy włączyli ją do swojej tradycji, ale dopiero później bonsai stało się ważnym elementem kultury japońskiej. To właśnie oni uczynili z uprawy bonsai sztukę, o ustalonych zasadach i symbolice. Słowo bonsai w tłumaczeniu oznacza roślinę posadzoną na tacy lub w płytkiej doniczce.

W Japonii te zminiaturyzowane drzewka były uprawiane zawsze w nieparzystej liczbie, która symbolizuje długowieczność. W kraju Kwitnącej Wiśni słowo "cztery" jest bliskie znaczeniu słowa śmierć, dlatego też tradycja zabrania uprawy czterech takich drzewek.

Miłośnicy sztuki bonsai uprawiają nie tylko klasyczne, miniaturowe drzewka w donicach do dekoracji balkonów, tarasów czy oranżerii. Coraz częściej można spotkać okazy posadzone w gruncie, które najczęściej są elementem ogrodu zaprojektowanego w stylu japońskim.

Bonsai może być formowane z roślin takich jak choina, grab, lipa, klon palmowy, modrzew czy wiąz. Przeważnie wybiera się gatunki o niezbyt dużych liściach, ładnie kwitnące. Drzewko powinno być trzymane na zewnątrz domu lub mieszkania, ponieważ wywodzi się z klimatu umiarkowanego.

Na stworzenie bonsai, które będzie zdobić nasze mieszkanie doskonale nadadzą się gatunki egzotyczne, które nie tolerują niskich temperatur. Większość z nich można latem wystawić na balkon lub taras. W zimie należy je postawić w jasnym pomieszczeniu, w którym jest dodatnia temperatura. Idealną rośliną z pewnością będzie grubosz, azalia, pelargonia, róża chińska, fuksja czy fiskus.

Najłatwiej jest nabyć już uformowane drzewko bonsai. Aby utrzymać nadany mu kształt należy systematycznie przycinać w miarę pojawiających się nowych pędów. Należy regularnie usuwać wszystkie nowe pędy, które wyrastają z pnia. Nasze orientalne drzewko nie tylko zachowa odpowiedni kształt ale także będzie dość szybko się rozkrzewiać. Jeżeli nasz okaz nie będzie mieścić się w doniczce, warto bonsai przesadzić. W tym celu należy wybrać troszkę większy pojemnik o podobnym kształcie, który był dotychczas.

Można także spróbować samemu uformować bonsai. Jednak na efekt trzeba będzie poczekać od kilku do kilkunastu lat. Przed kupieniem rośliny warto przyglądnąć się dorosłym okazom wybranej rośliny. Im kształt bardziej zbliżony do bonsai, tym łatwiej będzie go formować.

Formowanie bonsai
Przed posadzeniem rośliny w płaskim pojemniku, należy przez około rok uprawiać ją w normalnej donicy. W trakcie tego roku należy spłaszczać bryłę korzeniową, poprzez regularne przycinanie korzeni.

By nasze drzewko miało gruby pień, po przesadzeniu rośliny do płaskiego pojemnika należy zapewnić jak najlepsze warunki do rozwoju. Czekamy aż główny pęd osiągnie odpowiednią grubość. Jeżeli pień będzie zbyt długi, należy go skrócić. Dopiero po kilku latach, gdy odpowiednio zgrubieje, można zacząć formować koronę.

Jeżeli chcemy aby pień rośliny był ciekawie wygięty, należy w ziemię wetknąć giętki drut, owinąć nim główny pęd rośliny, który delikatnie naginamy. W ten sposób możemy kształtować także boczne pędy. Iglaki należy drutować wiosną lub jesienią, natomiast okazy liściaste wiosną i latem. Po zadrutowaniu drzewka, przez 2-3 tygodnie chronimy roślinę przed słońcem i wiatrem, a także obficie ją podlewamy i nawozimy. Drut zdejmujemy w momencie gdy pień rośliny jest już uformowany, a jednocześnie drut nie wrósł w korę. Formując koronę drzewa należy usunąć dolne pędy wyrastające z pnia, który przycinamy do zaplanowanej wysokości.

Bonsai to nie tylko sama roślina ale także inne elementy, które mają wpływ na ogólny efekt. Cała kompozycja składa się ze specjalnie przygotowanego podłoża, kamieni oraz mchów. Oczywiście nie można zapomnieć o doniczce, która jest istotnym elementem każdego bonsai. Taka donica przeważnie wykonana jest z kolorowej ceramiki. Warto zadbać by pojemnik pasował do samej rośliny. Jeżeli kupujemy gotowe drzewko to takie donice są w zestawie. Natomiast, jeżeli będziemy chcieli sami uformować roślinę, to należy samemu zaopatrzyć się w taki pojemnik. Największy ich wybór dostępny jest w internecie, gdzie można dostać także inne niezbędne narzędzia, nawozy czy odżywki.